Hoe je jezelf kwijtraakt zonder dat je het doorhebt

Je raakt jezelf meestal niet kwijt in één grote gebeurtenis.

Het gebeurt stap voor stap.

Je leert aanvoelen wat er van je wordt verwacht. Je merkt wanneer het beter is om niets te zeggen. Je ontdekt hoe je de sfeer goed kunt houden, hoe je teleurstelling voorkomt en hoe je ervoor zorgt dat anderen zich prettig voelen.

Misschien werd je degene die zich makkelijk aanpaste. Degene die niet moeilijk deed. Die doorging, ook als het eigenlijk niet meer ging.

Niet omdat je zwak was.

Maar omdat aanpassen ooit de veiligste keuze was.

Wat je nodig had om veilig te zijn, werd wie je dacht dat je moest zijn

Als kind ben je afhankelijk van de mensen om je heen. Je hebt verbinding, liefde en veiligheid nodig. Wanneer je merkt dat bepaalde kanten van jou spanning, afwijzing of onrust veroorzaken, leer je die kanten langzaam minder te laten zien.

Misschien was er weinig ruimte voor jouw emoties. Misschien moest je sterk zijn. Misschien probeerde je conflicten te voorkomen. Misschien voelde je feilloos aan wat anderen nodig hadden. Misschien kreeg je vooral waardering wanneer je hielp, presteerde of geen problemen veroorzaakte.

Je maakte daar waarschijnlijk nooit bewust een beslissing over.

Je dacht niet: vanaf vandaag ga ik mezelf verlaten.

Je paste je aan omdat je wilde blijven horen bij de mensen van wie je hield. Omdat je afhankelijk was. Omdat jouw systeem op zoek was naar veiligheid.

En wat je vaak genoeg doet, gaat uiteindelijk vanzelf.

Zo goed zelfs dat bijna niemand ziet hoeveel het je kost.

Misschien jijzelf ook niet.

Je leven kan kloppen en toch niet meer als jouw leven voelen

Aan de buitenkant lijkt er vaak weinig aan de hand.

Je doet wat er van je wordt verwacht. Je zorgt voor je gezin, je werk, je afspraken en alles wat geregeld moet worden. Je bent verantwoordelijk. Mensen kunnen op je rekenen.

Maar ergens vanbinnen begint iets te wringen.

Je bent moe, terwijl je niet precies weet waarvan. Je hebt behoefte aan rust, maar wanneer het eindelijk stil is, word je onrustig. Je verlangt naar verandering, maar kunt niet goed benoemen wat er dan anders moet.

Je denkt misschien:

En juist die laatste vraag kan ineens moeilijk zijn.

Niet omdat jij niet weet wie je bent, maar omdat je zo lang hebt geluisterd naar wat iedereen nodig had, dat jouw eigen stem steeds zachter is geworden.

Jezelf kwijtraken ziet er vaak heel normaal uit

Jezelf kwijtraken betekent niet altijd dat je instort of niets meer kunt.

Het kan er ook uitzien als:

• automatisch ja zeggen terwijl je nee voelt;
• je keuzes uitleggen voordat iemand er iets van heeft gevonden;
• je schuldig voelen wanneer je rust neemt;
• voortdurend rekening houden met de stemming van anderen;
• pas voelen wat iets met je deed wanneer je alleen bent;
• niet weten waar jij zin in hebt;
• bang zijn iemand teleur te stellen;
• doorgaan omdat stoppen ongemakkelijk voelt;
• jezelf kleiner maken om de verbinding niet kwijt te raken;
• verlangen naar een ander leven, maar niet weten waar je moet beginnen.

Je functioneert nog.

Maar je bent vooral aan het reageren op alles en iedereen om je heen.

Je leeft niet vanuit wat voor jou klopt. Je leeft vanuit wat nodig lijkt om de rust te bewaren, waardering te ontvangen of geen afwijzing te voelen.

Dat is iets anders dan werkelijk leven.

Aanpassen was geen fout

We zijn vaak hard voor het deel van onszelf dat zich heeft aangepast.

We zeggen dat we sterker hadden moeten zijn. Eerder grenzen hadden moeten stellen. Beter voor onszelf hadden moeten kiezen.

Maar dat doet geen recht aan wat er werkelijk is gebeurd.

Het aangepaste deel in jou heeft niet gefaald. Het heeft geprobeerd je te beschermen. Het heeft ervoor gezorgd dat je erbij kon blijven horen, dat je door kon gaan en dat je niet voortdurend hoefde te voelen wat toen misschien te groot was.

Je hoeft dat deel daarom niet weg te duwen.

Je hoeft jezelf niet opnieuw af te wijzen omdat je jezelf bent kwijtgeraakt.

Misschien mag je juist erkennen:

Dit heeft mij ooit geholpen.

Maar ik heb het nu niet meer op dezelfde manier nodig.

Daar begint verandering.

Niet bij jezelf dwingen om ineens anders te zijn, maar bij begrijpen waarom je bent geworden wie je nu bent.

Waarom kiezen voor jezelf zo ongemakkelijk kan voelen

Wanneer jij lange tijd veiligheid hebt gevonden in aanpassen, kan voor jezelf kiezen onveilig voelen.

Zelfs als je rationeel weet dat je iets niet meer wilt.

Een grens aangeven kan voelen alsof je iemand afwijst. Rust nemen kan voelen alsof je tekortschiet. Een andere keuze maken kan voelen alsof je ondankbaar bent. Je uitspreken kan de angst oproepen dat je de verbinding verliest.

Daarom is “kies gewoon voor jezelf” vaak veel te makkelijk gezegd.

Je weet misschien allang dat je iets anders nodig hebt.

Maar weten is niet hetzelfde als je veilig genoeg voelen om ernaar te handelen.

Voor jezelf kiezen vraagt niet alleen moed. Het vraagt ook dat je leert verdragen dat iemand jouw keuze misschien niet begrijpt. Dat een ander teleurgesteld kan zijn zonder dat jij iets verkeerd hebt gedaan. Dat er spanning mag ontstaan zonder dat jij die onmiddellijk hoeft op te lossen.

Dat is niet egoïstisch.

Dat is leren dat verbinding niet langer hoeft te betekenen dat jij jezelf verlaat.

Je hoeft niet terug te vinden wie je vroeger was

Wanneer mensen merken dat ze zichzelf zijn kwijtgeraakt, gaan ze vaak op zoek naar de persoon die ze “vroeger” waren.

Maar misschien hoef je helemaal niet terug.

Misschien was ook die vroegere versie van jou al bezig zich aan te passen, sterk te houden of te voldoen. Misschien gaat het niet om terugvinden wie je ooit was, maar om ontmoeten wie je inmiddels bent geworden onder alles wat je hebt moeten dragen.

Misschien weet je het antwoord nog niet.

Dat hoeft ook niet.

Jezelf terugvinden begint niet met een perfect antwoord. Het begint met opmerken.

Niet om direct je hele leven om te gooien, maar om jouw eigen stem weer te leren herkennen.

Vanaf hier begint het klein

Jezelf terugvinden zit niet altijd in grote beslissingen.

Het zit soms in vijf minuten langer blijven zitten omdat je lichaam rust nodig heeft. In niet meteen antwoorden op een verzoek. In toegeven dat iets je raakt. In zeggen dat je iets niet weet. In voelen dat je ergens geen zin in hebt zonder jezelf daar direct voor te veroordelen.

Het zit in de ruimte tussen wat er van je wordt gevraagd en jouw automatische reactie daarop.

In die kleine ruimte kun je jezelf weer ontmoeten.

Onder het aanpassen. Onder het zorgen. Onder het functioneren. Onder alles wat je bent gaan doen om veilig te blijven.

Je bent jezelf misschien uit het oog verloren, maar je bent niet verdwenen.

En je hoeft ook niet vandaag precies te weten wie je bent of waar je naartoe wilt.

Misschien is de eerste stap alleen dit:

Niet langer automatisch doorgaan.
Even stil worden.
Luisteren naar wat er in jou gebeurt.
En jezelf serieus genoeg nemen om daar niet opnieuw aan voorbij te gaan.

Je hoeft niet terug naar wie je was.
Je mag ontdekken wie je bent, vanaf hier.