Hoe leer ik weer voelen wat ik zelf wil?

Iemand vraagt waar je wilt eten. Je antwoordt dat het je niet uitmaakt.

Het klinkt flexibel, en misschien ben je dat ook. Maar soms zit er iets anders onder. Soms heb je zo lang rekening gehouden met anderen, dat je eigen voorkeur nauwelijks nog aan de beurt komt. Je merkt het pas als iemand echt doorvraagt. En dan blijft het stil vanbinnen.

Als je dat herkent, ben je niet de enige. En er is niets mis met je. Je hebt alleen heel lang iets anders voorrang gegeven dan jezelf.

In deze blog kijken we hoe dat zo gekomen is, waarom weten wat je wilt soms zo lastig is, en hoe je stap voor stap weer leert voelen wat van jou is. Ook als jouw behoefte botst met wat een ander van je verwacht.

Hoe raak je het contact met je eigen behoeften kwijt?

Je bent jezelf niet op één dag kwijtgeraakt. Het ging langzaam, en meestal met een goede reden.

Misschien leerde je als kind dat het rustiger werd als jij je aanpaste. Misschien moest je vroeg zelfstandig zijn, of zorgen voor iemand anders. Misschien werd je gewaardeerd om hoe makkelijk en behulpzaam je was. Wat je toen nodig had om veilig te zijn, werd gaandeweg wat je altijd deed.

Later kwamen daar werk, relaties, kinderen en verwachtingen bij. Je ging door. Je functioneerde. Je regelde wat geregeld moest worden. En ergens onderweg verschoof de vraag “wat wil ik?” naar “wat is handig?”, “wat verwacht men?” en “wat levert het minste gedoe op?”

Dat is geen zwakte. Het is een slimme manier van overleven die je ooit iets heeft opgeleverd. Alleen past die manier misschien niet meer bij het leven dat je nu wilt leiden.

Waarom is weten wat je wilt soms zo moeilijk?

Veel mensen die zichzelf lang hebben aangepast, slaan een stap over zonder het te merken. Nog voordat er een gevoel kan opkomen, is het hoofd al aan het werk. Wat is verstandig? Wat is praktisch? Wat komt het beste uit voor iedereen?

Die snelheid voelt als efficiëntie, maar het betekent ook dat jouw eigen voorkeur nooit de tijd krijgt om zich te laten zien. Je antwoordt al voordat je jezelf hebt kunnen horen.

Daar komt vaak iets bij: als je lang niet hebt gevraagd wat je wilt, kan de vraag zelf ongemakkelijk voelen. Er kan onrust opkomen, of schuld, of de gedachte dat je lastig bent. Dan is “maakt mij niet uit” een veilige plek om naar terug te gaan.

Je kunt niet altijd keuzes maken die bij je passen, als je nauwelijks nog stilstaat bij wat je zelf wilt.

Dat is geen verwijt. Het is het startpunt.

Wat is het verschil tussen denken wat je wilt en voelen wat je nodig hebt?

Denken wat je wilt, is redeneren. Je weegt af, je kijkt naar de omstandigheden, je bedenkt wat logisch is. Dat is waardevol, maar het is niet het hele verhaal.

Voelen wat je nodig hebt, gaat over wat er in je gebeurt voordat je erover nadenkt. Een zucht als iemand een afspraak voorstelt. Spanning in je schouders bij een bepaalde vraag. Een lichte opluchting als iets wordt afgezegd. Een warm gevoel bij een plek, een persoon of een idee.

Je hoeft je hoofd niet uit te zetten om weer te leren voelen. Je gevoel, je lichaam, je gedachten en de praktische situatie geven allemaal informatie. Het verschil is dat je hoofd waarschijnlijk al jaren het hoogste woord heeft gehad. Weer leren voelen betekent dat de andere stemmen ook weer mee mogen praten.

En dan pas kies je. Weten is namelijk niet hetzelfde als kiezen. En kiezen is nog niet hetzelfde als die keuze gaan leven.

Hoe kun je weer leren voelen?

Het begint niet met een perfect plan. Het begint met eerlijk durven kijken, in kleine, gewone momenten. Drie oefeningen die je vandaag al kunt doen:

Wat doe je wanneer jouw behoefte botst met die van een ander?

Hier wordt het spannend. Want voelen wat je wilt is één ding. Het merken op een moment dat iemand anders op jouw ja rekent, is iets heel anders.

Je vriendin vraagt of je zaterdag wilt helpen met verhuizen. Je collega vraagt of je die extra dienst kunt overnemen. Je moeder belt of je toch even langskomt. En vanbinnen voel je het al: eigenlijk niet. Toch hoor je jezelf zeggen dat het prima is.

Op zo’n moment hoef je niet meteen te weten wat het juiste antwoord is. Wat wel helpt, is dat je jezelf toestaat om het moment op te merken. Daar zit de eerste ruimte.

Vraag jezelf dan af: wat heb ik hier eigenlijk nodig? Misschien is het rust. Misschien is het een eerlijke grens. Misschien wil je best helpen, maar niet de hele dag. Een behoefte is geen eis aan de ander. Het is informatie voor jezelf, zodat je bewust kunt kiezen in plaats van automatisch.

Soms kies je alsnog voor de ander, en dat mag. Het verschil is dat je het dan doet met open ogen, en niet omdat je jezelf vergeten bent. Soms kies je voor jezelf, en merk je dat de ander dat prima vindt. En soms is het ongemakkelijk. Dat ongemak betekent niet dat je het verkeerd doet. Het betekent vaak dat je iets nieuws aan het leren bent.

Een grens hoeft niet hard te zijn. “Ik kan zaterdagochtend, maar niet de hele dag” is ook een grens. “Ik wil er even over nadenken” ook. Je hoeft jezelf niet in één keer om te gooien. Je mag kleine keuzes maken waarin jij ook weer meetelt.

Je hoeft niet alles zeker te weten om jezelf serieus te nemen

Misschien denk je: maar ik wist het al die jaren niet, hoe zou ik het nu ineens wel weten?

Dat hoeft ook niet ineens. Je hoeft niet eerst te weten wat je met je hele leven wilt, voordat je jezelf serieus mag nemen. Je mag beginnen bij de thee, bij de zaterdag, bij die ene vraag waarop je normaal automatisch ja zegt.

Je hoeft ook niet terug naar wie je vroeger was, om jezelf weer te vinden. Je hoeft niet opnieuw door alles heen wat je hebt meegemaakt. Met de rust en het bewustzijn van nu mag je jezelf opnieuw ontmoeten. Vanuit wie je vandaag bent.

Vanaf vandaag hoeft niet ineens alles anders.
Maar er mag wel iets beginnen.