Er is een moment geweest waarop ik op de bank zat en oprecht dacht:

Ik heb het helemaal voor mezelf verpest.

Mijn lijf stond strak van de paniek. Mijn gedachten gingen alle kanten op. En ergens in mij was ik ervan overtuigd dat ik te ver was gegaan.

Te veel opengetrokken. Te veel gezocht. Te veel gegraven.

Ik dacht zelfs: dit is het. Klaar. Ik ga dood.

En misschien klinkt dat heftig. Dat wás het ook.

Maar achteraf zie ik dat die paniek mij iets liet zien wat veel groter was. Ik was al heel lang bezig geweest met één vraag.

Wat is er mis met mij?

Ik wilde mezelf begrijpen

Er was in de jaren daarvoor veel gebeurd. Ik was ziek geworden. En als er iets gebeurt waardoor je ineens geconfronteerd wordt met je eigen leven en je eigen lichaam, dan kan dat ontzettend veel in beweging zetten. Bij mij deed het dat in ieder geval.

Ik wilde begrijpen. Mijn verleden. Mijn patronen. Mijn reacties. Mijn lichaam. Mijn emoties.

Waarom deed ik zoals ik deed? Waarom voelde ik wat ik voelde? Wat zat daaronder?

Ik deed een ayahuasca ceremonie. Ik verdiepte me steeds verder in Reiki en werd Reiki Master. Ik onderzocht mezelf, mijn verleden en wat ik allemaal had meegedragen.

En begrijp me niet verkeerd: daar heb ik ontzettend veel aan gehad. Het heeft mij dingen laten zien die ik daarvoor niet zag.

Maar ergens onderweg gebeurde er ook iets anders. Ik begon steeds meer naar mezelf te kijken alsof er iets gevonden moest worden. Alsof ieder ongemakkelijk gevoel betekende dat daar nog iets onder zat. Alsof ieder patroon opgelost moest worden. Alsof er ergens diep genoeg in mij een oorzaak verstopt zat en ik, als ik maar lang genoeg zocht, eindelijk zou ontdekken waarom ik was zoals ik was.

Ik stelde die vraag misschien niet letterlijk iedere dag. Maar achteraf zie ik hoeveel van mijn zoektocht daar wel om draaide.

Toen werd persoonlijke ontwikkeling bijna nóg een manier om mezelf af te wijzen

Nog een laag. Nog een trauma. Nog een patroon. Nog een overtuiging. Nog iets wat geheeld mocht worden.

En steeds zat daar impliciet dezelfde belofte onder: als ik dit oplos, dan…

Dan voel ik me beter. Dan ben ik vrijer. Dan kan ik verder. Dan ben ik eindelijk de versie van mezelf die ik zou moeten zijn.

Maar wanneer is het dan klaar? Want iedere keer dat je iets vindt, kun je daaronder weer iets anders vinden. En daar weer onder. En daar weer onder. Tot je op een dag misschien niet meer bezig bent met leven, maar vooral met jezelf analyseren.

Ik zat op de bank en dacht: ik heb mezelf kapotgemaakt

De paniekaanvallen waren zo intens dat ik bang werd voor wat ik zelf allemaal had opengetrokken. Ik had tijdens de ayahuasca ceremonie ook momenten gehad waarop ik dacht: ik heb het verpest. Ik ben te ver gegaan. Dit komt niet meer goed.

En toen ik later op die bank zat, kwam dat gevoel terug. Alleen kon ik er niet even uit stappen. Mijn lichaam voelde gevaar. Mijn gedachten maakten het nog groter. En ineens was ik niet meer bezig met helen. Ik was bang geworden voor mezelf.

Dat was een verschrikkelijk gevoel. Maar ergens werd het ook een keerpunt. Want er kwam een moment waarop ik dacht:

Tot hier.

Ik wil niet de rest van mijn leven bezig zijn met zoeken naar wat er mis met mij is. Ik wil leven.

Misschien is er niet iets mis met je

Dat klinkt bijna te simpel. En ik bedoel daarmee absoluut niet dat trauma niet bestaat, dat therapie niet waardevol is of dat je nooit naar je verleden moet kijken. Ik werk zelf met verdieping. Ik ga zelf terug met mensen wanneer dat nodig is. Ik weet hoe waardevol het kan zijn wanneer je ineens begrijpt waar een patroon vandaan komt.

Maar er is voor mij een groot verschil tussen iets willen begrijpen, en jezelf benaderen alsof je een probleem bent dat opgelost moet worden.

Dat laatste wil ik niet meer.

Want wat als sommige dingen die je nu aan jezelf afwijst ooit heel logisch waren?

Misschien leerde je sterk te zijn omdat je sterk móést zijn. Misschien leerde je jezelf aan te passen omdat dat ergens veiliger voelde. Misschien leerde je alles alleen te doen omdat je ooit ervoer dat je niet op anderen kon rekenen. Misschien leerde je controle houden omdat onzekerheid vroeger te groot voelde.

Dan ben je niet verkeerd. Je hebt geleerd. Je hebt je aangepast. Je hebt manieren gevonden om met het leven om te gaan.

En misschien werken sommige daarvan vandaag niet meer. Maar dat is iets anders dan zeggen dat er iets mis met jou is.

Ik hoef niet alles te helen voordat ik mag leven

Dat is misschien wel een van de grootste veranderingen in hoe ik nu naar persoonlijke ontwikkeling kijk. Ik geloof niet meer dat ergens een volledig geheelde versie van mij op me zit te wachten. Eentje zonder triggers. Zonder verleden. Zonder angst. Zonder oude patronen. En dat ik pas wanneer ik haar gevonden heb werkelijk mag gaan leven.

Nee.

Ik leef nu. Met alles wat ik heb meegemaakt. Met alles wat ik inmiddels begrijp. En óók met de dingen die ik misschien nog niet begrijp.

Daarom stel ik mezelf tegenwoordig liever een andere vraag. Niet: wat is er nog mis met mij? Maar:

Van waaruit leef ik vandaag?

Is wat ik doe vandaag nog werkelijk van mij? Of is het iets wat ik ooit nodig had? Helpt het mij nog? Past het nog? En als het antwoord nee is: wat wil ik vanaf hier anders kiezen?

Daar zit voor mij inmiddels veel meer vrijheid.

Je bent geen eindeloos project

Misschien zit jij ook al jaren in persoonlijke ontwikkeling. Heb je boeken gelezen. Therapie gedaan. Meditaties gevolgd. Retraites bezocht. Je innerlijke kind ontmoet. Je overtuigingen onderzocht. Je patronen aangekeken.

En misschien heeft het je ontzettend veel gebracht.

Maar misschien mag je jezelf daarnaast ook eens deze vraag stellen:

Ben ik mezelf aan het leren kennen… of ben ik nog steeds aan het zoeken naar wat er mis met mij is?

Want er hoeft niet altijd nóg een laag af. Soms mag je ook gewoon opstaan. Naar buiten gaan. Lachen. Iets proberen. Een fout maken. Verliefd worden. Een grens aangeven. Van gedachten veranderen. Een keuze maken. Leven.

Je hoeft niet eerst klaar te zijn. Je hoeft niet eerst alles opgelost te hebben. Je hoeft niet terug naar degene die je ooit was.

Je mag leven met wie je vandaag bent.
En vanaf daar opnieuw kiezen.
Vanaf hier.